Wanneer je begint met kolven, gaat veel aandacht uit naar het opbouwen van je melkproductie. Hoe vaak moet je kolven? Wanneer begin je met kolven? En hoe zorg je ervoor dat je voldoende melk afkolft voor je baby?
Maar er komt ook een moment waarop veel moeders juist willen minderen met kolven. Misschien omdat je baby ouder wordt, omdat je weer gaat werken, omdat je minder afhankelijk wilt zijn van een kolfschema of simpelweg omdat het voor jou de juiste stap voelt.
Toch merk ik dat juist over het afbouwen van kolven veel vragen bestaan. Hoe doe je dat zonder ongemak? Wat gebeurt er met je melkproductie? En hoe voorkom je problemen zoals stuwing of verstopte melkkanalen?
In deze blog neem ik je mee in wat je kunt verwachten wanneer je minder wilt gaan kolven en hoe je dit op een rustige en verantwoorde manier kunt aanpakken.
Waarom moeders minder gaan kolven
Er is geen goed of fout moment om minder te gaan kolven. Iedere borstvoedingsperiode verloopt anders en iedere moeder heeft haar eigen redenen.
Sommige moeders bouwen af omdat hun baby steeds meer vaste voeding krijgt. Anderen merken dat ze minder melk nodig hebben omdat hun kindje vaker rechtstreeks aan de borst drinkt. Ook een terugkeer naar werk, een nieuwe zwangerschap of persoonlijke voorkeuren kunnen een rol spelen.
Wat ik belangrijk vind om te benadrukken, is dat afbouwen geen teken is van opgeven of falen. Borstvoeding en kolven zijn geen wedstrijd. Het gaat er uiteindelijk om wat past bij jou, je baby en jullie situatie.
Waarom abrupt stoppen meestal geen goed idee is
Wanneer je lichaam gewend is om regelmatig melk aan te maken, kan plotseling stoppen met kolven voor ongemak zorgen.
Lactatiekundigen adviseren daarom meestal om geleidelijk af te bouwen. Je lichaam heeft tijd nodig om zich aan te passen aan een verminderde vraag naar melk. Wanneer je van de ene op de andere dag stopt, kun je te maken krijgen met:
- stuwing;
- pijnlijke borsten;
- verstopte melkkanalen;
- een verhoogd risico op borstontsteking.
Door stap voor stap af te bouwen, krijgt je melkproductie de kans om op natuurlijke wijze af te nemen.
Hoe bouw je kolven geleidelijk af?
Er bestaat geen standaard afbouwschema dat voor iedere moeder werkt. De snelheid waarmee je kunt afbouwen hangt onder andere af van je melkproductie, hoe vaak je kolft en hoe jouw lichaam reageert.
In de praktijk helpt het vaak om één verandering tegelijk door te voeren.
Je kunt bijvoorbeeld beginnen met:
1. Een kolfsessie inkorten
Kolf je normaal vijftien minuten? Dan kun je dit terugbrengen naar twaalf of tien minuten. Hierdoor geef je je lichaam het signaal dat er minder melk nodig is.
2. Meer tijd tussen kolfsessies laten
Een andere mogelijkheid is om de tijd tussen twee kolfsessies langzaam te verlengen. Kolf je bijvoorbeeld iedere drie uur? Dan kun je kijken hoe je lichaam reageert wanneer je dit oprekt naar drieënhalf of vier uur.
3. Eén kolfsessie per keer laten vervallen
Veel moeders ervaren dit als de meest comfortabele manier van afbouwen. Begin bijvoorbeeld met de sessie die voor jou het minst belangrijk voelt en geef je lichaam vervolgens enkele dagen de tijd om te wennen.
Luister naar je lichaam
Wat ik regelmatig terug hoor van moeders, is dat ze graag een exact schema willen volgen. Dat begrijp ik heel goed. Toch werkt afbouwen vaak beter wanneer je kijkt naar de signalen van je eigen lichaam.
Voelen je borsten gespannen of pijnlijk aan? Dan kan het verstandig zijn om iets langzamer af te bouwen.
Voel je nauwelijks verschil? Dan kun je mogelijk iets sneller een volgende stap zetten. Je lichaam geeft vaak verrassend goed aan wat het nodig heeft.
Wat als je melkproductie vanzelf afneemt?
Soms merken moeders dat hun melkproductie geleidelijk minder wordt zonder dat ze bewust afbouwen.
Dat kan verschillende oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan hormonale veranderingen, meer vaste voeding, minder voedingen of veranderingen in je dagelijkse routine.
Veel moeders schrikken hiervan en vragen zich af of er iets mis is. In veel gevallen is een geleidelijke afname echter een normaal onderdeel van het borstvoedingstraject.
Twijfel je of maak je je zorgen? Dan kan het prettig zijn om een lactatiekundige mee te laten kijken naar jouw situatie.
Vergeet je eigen welzijn niet
Wanneer we praten over borstvoeding en kolven, ligt de focus vaak op de baby. Logisch natuurlijk. Maar jouw welzijn speelt minstens zo'n belangrijke rol.
Afbouwen kan soms emoties oproepen. Voor sommige moeders voelt het als een opluchting, terwijl anderen juist merken dat ze het moeilijk vinden om een periode af te sluiten.
Beide gevoelens zijn normaal. Borstvoeding is meer dan voeding alleen. Het is vaak ook verbonden aan verwachtingen, herinneringen en bijzondere momenten samen met je baby. Gun jezelf daarom de ruimte om deze overgang op jouw manier te beleven.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Hoewel afbouwen meestal zonder problemen verloopt, zijn er situaties waarin extra begeleiding prettig kan zijn.
Neem bijvoorbeeld contact op met een lactatiekundige of zorgverlener wanneer je:
- veel pijn ervaart;
- last krijgt van terugkerende verstoppingen;
- symptomen van een borstontsteking ontwikkelt;
- onzeker bent over hoe je kunt afbouwen.
Je hoeft dit proces niet alleen te doorlopen.
Tot slot
Wat ik zelf graag wil meegeven, is dat afbouwen net zo goed onderdeel is van de borstvoedingsreis als het opstarten ervan.
Er wordt vaak veel geschreven over het verhogen van melkproductie en het opbouwen van een voorraad, maar veel minder over het moment waarop je juist wilt minderen. Toch verdienen beide fases aandacht.
Mijn advies is daarom altijd: neem de tijd, luister naar je lichaam en kies een tempo dat bij jou past. Een rustige afbouw zorgt vaak niet alleen voor meer comfort, maar ook voor meer vertrouwen in deze nieuwe stap.
Over de auteur
Elles is moeder en nauw betrokken bij de ontwikkeling van producten binnen Youha. Vanuit haar eigen ervaringen en gesprekken met moeders ziet zij dagelijks welke vragen en onzekerheden er leven rondom borstvoeding en kolven.
"Wat ik vaak hoor, is dat moeders veel informatie vinden over het starten met kolven, maar veel minder over het afbouwen ervan. Terwijl juist dat moment ook veel vragen kan oproepen. Mijn advies is om jezelf de tijd te geven en vooral te vertrouwen op wat voor jou en je baby goed voelt."
Liefs,
Elles Jannink-Baak
Youha Product Expert
